خلاقیت و نوآوری

 
خلاقيت و نوآوري:


شركت توسعه خدمات زيربنائي پارس با بهره گيري از پرسنل فني مجرب و بكارگيري روشهاي اجرائي مبتني بر خلاقيت، نوآوري و مهندسي ارزش، زمان و هزينه ر ابا حفظ كيفيت مطلوب به نحو چشمگيري در بسياري از پروژه‌ها كاهش داده است كه به عنوان مثال نمونه‌اي از اين روشها در ذيل آمده است.


اول:

اجراي هسته رسي سد ساروق در فصل سرد
 
مقدمه

در مناطق سردسير، بارش نزولات جوي و افزايش بيش از حد رطوبت از يك سو و بروز پديده يخبندان در اثر كاهش شديد دما از سوي ديگر، اجراي هسته رسي سدهاي خاكي را با مشكل اساسي مواجه مي كند و ناگزير اين بخش از كار دچار ركود و توقف مي گردد. در سد مخزني ساروق واقع در شهرستان تكاب از توابع استان آذربايجان غربي به دليل لزوم انجام آبگيري سد در بهار سال 1386 مي بايست به هر طريق ممكن عمليات خاكريزي بدنه سد در زمستان سال 1385 ادامه يابد. اما اجراي هسته رسي به دلايل پيش گفته عملاً از اوايل آذرماه 1385 در تراز 00/1789 متر متوقف و به تبع آن ادامه عمليات خاكريزي بدنه سد دچار ركود شده بود. خوشبختانه با تشويق و حمايت كارفرماي محترم انواع روشهاي ممكن براي مقابله با دو عامل محدود كننده رطوبت و سرما مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفت و در نهايت مناسب ترين روش انتخاب و مورد آزمايش قرار گرفت. اين روش عبارت است از استفاده از ورق فوم پلي اتيلن كه نوعي عايق رطوبتي و برودتي محسوب مي شود و در ادامه مشخصات و روش استفاده از آن در اجراي هسته رسي به تفصيل شرح داده خواهد شد.
1- جلوگيري از افزايش رطوبت:
1-الف- ايجاد پوشش مرتفع.
1-ب- ايجاد پوشش سطحي.
1-ج- استفاده از لايه خاك محافظ.
2- مقابله با كاهش دما (يخ زدن):
2-الف- جلوگيري از كاهش دماي لايه خاكريزي شده به يكي از روشهاي زير:
• استفاده از پوشش سطحي.
• فعاليت مداوم غلطكها.
• استفاده از بخاري.
• استفاده از كوره هاي دمنده هواي گرم.
2-ب- استفاده از لايه خاك محافظ.
2-ج- برداشتن لايه رس يخ زده.

روش برگزيده
انواع روشهاي مختلف با توجه به زمان و هزينه مورد بررسي قرارگرفت كه نهايتا "فوم پلي اتيلن" به عنوان روش بهينه انتخاب گرديد.
اين ماده تركيبي است از پلي اتيلن فشرده و حبابهاي ريز هوا كه از آن ميتوان به عنوان عايق حرارت، عايق صدا و عايق رطوبت استفاده نمود. برخي از ويژگي هاي فوم پلي اتيلن عبارتند از:
• امكان برش و نصب سريع و آسان و قابليت چسبندگي با انواع چسبهاي تينري .
• مقاومت در مقابل عوامل مخرب و فرساينده محيطي و مواد شيميايي و همچنين حشرات و حيوانات موذي.
• عدم تغيير شكل و كيفيت در صورت خيس شدن بر خلاف برخي عايق ها مانند پشم شيشه و پشم سنگ.
• فاقد بوي نامطبوع در تمامي شرايط.
• فاقد هرگونه آثار زيانبار براي سلامتي انسانها و محيط زيست.
• بسيار اقتصادي و مقرون به صرفه.
فوم پلي اتيلن كه به آن "پلي رول" هم گفته مي شود در عرض 1 تا 8/1 متر و طول تا 50 متر و با ضخامت از 1 تا 200 ميليمتر توليد مي گردد. اين محصول تا ضخامت 30 ميليمتر به صورت رول و از ضخامت 30 ميليمتر به بالا به صورت تخته و بر اساس سفارش توليد مي شود.
فوم پلي اتيلن بسيار با دوام است و شايد تنها نقطه ضعف آن اين باشد كه در برابر شعله مستقيم آتش مشابه با نايلون سبك عمل مي كند.

چگونگي اجرا
همزمان با سرد شدن هوا در منطقه و در آذرماه 1385 به ناچار عمليات خاكريزي هسته رسي سد ساروق متوقف گرديد و جهت محافظت از آن يك لايه 30 سانتيمتري رس با رطوبت كم و يك لايه 60 سانتيمتري از مصالح رودخانه اي بر روي آخرين لايه رس اجرا شده ريخته و پخش شد. با توجه به ضرورت ادامه خاكريزي بدنه سد به منظور ايجاد شرايط مناسب براي آبگيري سد در اوايل سال 1386، با اصرار كارفرما محترم در اوايل دي ماه لايه مصالح رودخانه اي برداشته شد اما برودت هوا و بارش برف مانع از ادامه فعاليت گرديد.
همانطور كه ذكر شد پس از انجام بررسي هاي لازم در نهايت استفاده از فوم پلي اتيلن مورد توجه قرار گرفت و فوم مورد نياز به صورت نوارهايي با ضخامت 20 ميليمتر و عرض يك متر و طول 50 متر خريداري شد. براي ايجاد سهولت در استفاده، در كارگاه بوسيله چسب مخصوص هر سه نوار مجزا به هم متصل شد تا به صورت يك نوار به عرض 3 متر درآيد.
براي رسيدن به سطح آخرين لايه رس متراكم شده، لايه رس محافظ به ضخامت 30 سانتيمتر كه كاملاً يخ زده بود برداشته شد و از آن پس روش اجراي رس با استفاده از پوشش فوم پلي اتيلن به اين صورت بود كه در پايان هر روز يك لايه فوم بر روي آخرين لايه رس متراكم گسترده مي شد. در صبح روز بعد پوشش فوم برداشته شده و خاكريزي لايه جديد انجام مي شد و اين چرخه هر روز تكرار مي شد.


دوم:
 
سد خلف آباد


در طول اجراي سد خلف آباد از ابتكارات وخلاقيت هاي مختلفي استفاده شده كه اهم آنها به شرح ذيل مي باشد:

1-  تثبيت خاك زيري سرريز بوسيله شفته سيماني : نظر به اينكه سطح آب زير زميني بالاتر از كف پي بود و خاك پي از جنس سيلت با لايه هاي نازك شن رودخانه اي و با دانه بندي يكنواخت بود ، هنگام حفاري پي، در اثر تراوش آبهاي زير زميني پديده جوشش ماسه وجود داشت ، با توجه به اينكه در هنگام آبگيري، فشار حدود 10 متر آب موجب تشديد جريان آب در زير پي ميشد ، آب شستگي زير پي امري حتمي تشخيص داده شد، علاوه برآن از نظر اجرايي ، سيلت آبدار توان تحمل بار سازه سرريز را نداشت، لذا پيشنهاد شد خاك پي زير سازه سر ريز و ديوارهاي مربوطه بوسيله شفته سيماني تثبيت گردد ، پيشنهاد فوق طي نامه 2839 مورخ 9/5/78 به مشاور تقديم و پس از موافقت اجرا گرديد.

2 - تبديل ريپ رپ سنگي دايكهاي موقت به بلوكهاي پيش ساخته بتني: با توجه به بعد مسافت حمل سنگ و درنتيجه بالا بودن هزينه اجرا از يكسو و كندي عمليات بدليل محدوديت تهيه و حمل سنگ، كه نهايتاً منجر به افزايش هزينه و زمان اجراي اين بخش از پروژه ميگرديد، پيشنهاد شد بجاي سنگ از بلوكهاي پيش ساخته بتني به ضخامت cm 30 استفاده شود، همچنين بمنظور امكان نصب بلوكهاي يادشده بصورت منظم و پيوسته، پيشنهاد گرديد براي بلوكهاي ياد شده قلابهايي تعبيه گردد، اين پيشنهاد نه تنها موجب كاهش هزينه اجرا و تسريع در عمليات اجرايي گرديد، بلكه وجود قلابها اين امكان را فراهم نمود كه از بلوكهاي پيش ساخته, پس از انحراف آب وتخريب دايك بعنوان بخشي از پوشش حفاظتي پايين دست سد، سرريز و فيوز پلاك استفاده شود به تعبير ديگر پس از ايمن سازي سازه هاي موقت با بلوكهاي ياد شده، بعنوان بخشي از مصالح حفاظتي و تثبيتي سازه هاي دائم بكار گرفته شده و از اين راه صرفه جويي مضاعف در هزينه هاي پروژه اعمال گرديد.

3 - روش جديد اجراي رويه: روش معمول اجراي رويه هاي بتني در سر ريز سد ها به ترتيب نصب شابلون ، شمشه كشي ، ليسه كاري و ترميم گوديهاي شابلون مي باشد اين امر باعث مي شود كه خطوط محل شابلون بر سطح كار مشخص بوده و از نظر شكل ظاهر و نيز تركهاي ناخواسته  بين بتن اصلي و بتن پر كننده سيار شابلون نقطه ضعفي بوجود آيد ، در اجراي رويه هاي سد را مشير شابلون براي كد بالاتر از تراز تمام شده بتن طراحي شد ، لذا شابلون بيرون از بتن بوده شمشه كشي از زير شابلون صورت گرفت با اين شيوه رويه هاي سرريز در قطعاتي بعرض 7 متر و بدون هيچگونه درز عرضي اجرا شد.

4 – از جمله نوآوريهاي اجرايي شركت توسعه خدمت زير بنايي پارس در سد انحرافي رامشير , استفاده از عمليات كو بش ديناميكي (Dynamic compaction) جحت اجراي دايك خاكي در مقطع كانال انحراف مي باشد . اين روش كه بلا خص در نواحي كه خاك ريز پايين تر از سطح آب زير زميني قرار ميگيرد ( نظير خاك ريز دايك در ناحيه كانال ) و همچنين جهت بهسازي بستر خاكهاي دانه اي در سطوح وسيع با سرعت بالا در سالهاي اخير متداول شده , در پروژه سد انحرافي رامشير نيز بكارگيري گرديد.



سوم:
 
طراحي و ساخت دستگاه آزاد كن وزنه جهت اجراي عمليات كوبش ديناميكي (Dynamic compaction)
 
در اجراي پروژه كوبش ديناميكي منطقه عسلويه كه بطور اختصار عبارت است ازبالا بردن وزنه هاي  15 الي 35 تني تا ارتفاع مورد نياز ( 15 الي 24 متر )بوسيله جرثقيل هاي بوم خشك سنگين , و سپس رها كردن وزنه از ارتفاع فوق به سمت زمين (جهت حصول تراكم پيش بيني شده )به منظور امكان رها سازي وزنه از ارتفاع دلخواه, دستگاهي به نام آزاد كن توسط اين شركت طراحي وساخته گرديد كه در طول مدت پروژه ( دو سال ) بهينه سازي شد و كلا امكان اجراي عمليات را به سطحي بالغ بر m2 700000  فراهم گردانيد -  توضيح اينكه در صورت عدم استفاده از اين دستگاه, وزنه مي بايست به صورت سقوط آزاد همراه با كابل به سمت زمين رها ميشد كه نتيجتا سرعت بالايي كه در درام وينچ جرثقيل بر اثر سقوط وزنه حادث ميگرديد, منجر به شكستن درام يا در رفتن از ياتاقانهاي اتصالي آن به دستگاه ميگرديد و خطرات جانبي و مالي بسيار را بهمراه مي داشت.

در ساخت اين دستگاه از فولاد مخصوص استفاده شده كه علاوه بر آنكه در برابر سايش مقاوم است در برابر عكس العمل ضربات ناشي از  آزاد سازي وزنه هاي سنگين به دكل محافظت شده نيز مقاوم مي باشد.



ساير خلاقيتها و نوآوريها – مهندسي ارزش:


رديف نام پروژه كارفرما مشاور نوع اقدام نتيجه اقدام
1 سد خلف آباد آب وبرق خوزستان مهاب قدس جايگزيني ريپ رپ از سنگ لاشه با بلوكهاي بتني 40 درصد كاهش زمان اجرا
2 كارخانه شكر شعيبيه فالق صنعت نوها اجراي بلوكهاي بتني كف با قالب پيش ساخته به ابعاد 6*6 متر 30 درصد كاهش زمان اجرا
3 كارخانه شكر شعيبيه فالق صنعت نوها قلوه ريزي به جاي خاكريزي و كمپكت بين فونداسيونها 60 درصد كاهش زمان اجرا
4 كارخانه شكر دعبل فالق صنعت اينكوتكنيك قلوه ريزي به جاي خاكريزي و كمپكت بين فونداسيونها 60 درصد كاهش زمان اجرا
5 سد انحرافي شهدا آب و برق خوزستان مهاب قدس استفاده از ماله متحرك عرشه دار جهت صيقلي كردن روي شوت 30 درصد كاهش زمان اجرا
6 سد انحرافي چالوس آب منطقه‌اي مازندران پژوهاب استفاده از ماله متحرك عرشه دار جهت صيقلي كردن روي شوت 30 درصد كاهش زمان اجرا
7 تونل فيروزآباد آب منطقه‌اي فارس آب نيرو استفاده از عرشه متحرك در كف تونل براي ماله كشي كف 30 درصد كاهش زمان اجرا
8 تونل فيروزآباد آب منطقه‌اي فارس آب نيرو استفاده از نوارنقاله جهت بتن ريزي بین فونداسيونها كه قابل دسترسي با جرثقيل نبوده است كاهش زمان اجرا
9 سيلوي اروميه مجري طرح سيلوها سازه پردازي استفاده از قالب لغزنده جهت اجراي ديوار قيف ها در سيلوها كاهش زمان اجرا